ناصر الدين شاه قاجار
91
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
مىگفت : به مردم استقبالچى بغداد كه سلام مىكنند جواب سلام بدهيم و فردا به زيارت امام اعظم ابو حنيفه و شيخ عبد القادر برويد ، كاظمين عليه السلام نرفته ، يعنى به اين صراحت نمىگفت اما از ارشادى كه مىكرد اين معنى مفهوم مىشد . خلاصه رانديم تا نزديك استقبالچىهاى بغداد رسيديم . منارههاى كاظمين عليه السلام دو فرسنگ به بغداد مانده از ميان نخلستانهاى آنطرف ، اين طرف شط پيداست . بسيار محظوظ شدم و شكر خداوند عالم را كردم . از ديدن گنبد مطهر و منارههاى كاظمين عليه السلام . [ 337 ] خلاصه قدرى نزديك شديم سوار اسب شدم اهالى بغداد زياد از حد ، از دو طرف راه استقبال آمده بودند . بسيار مردم بىبضاعت ، پريشانى به نظر آمدند . ساكت و آرام بودند . عسكر عثمانى جلو مستقبلين ، سربازشان تك ، تك ايستاده بودند . بعد سواره و افواج عثمانى ، در طرفين راه ايستادهاند ، اهالى بغداد و . . . عقب سر آنها بودند . امروز افواجشان و سواره بهتر از اول سرحد بودند . موزيكانچى زياد هم داشتند . اما به همه جهت « 1 » اگر چهار هزار نفر مىشدند ، خيلى بود . چادرى عجيب و غريب و تركيبى بسيار غريب داشت ، در كنار راه زده بودند . پاشاى بغداد ، و كل وجوه عسكريه و قلميه « 2 » و قاضى و مفتى و شيوخ و اعراب و . . . دم چادر ايستاده بودند . ما هم كه رسيديم پياده شده رفتيم در چادر ، قدرى نشستيم ، امراء ، اعيان [ و ] شاهزادگان خودمان همه ايستاده بودند . قهوه خورديم ، تا عثمانىها بقول خودشان آلاى جلو را ، درست كردند همهء پاشايان و . . . جلو افتادند ، بعد ما سوار شديم . رانديم تا رسيديم به طاق نصرت ، كه فرنگيان ، آركدوتريونف ، مىگويند كه تازه ساخته بودند . بسيار قشنگ بود . ارمنىها ، كشيشهاشان در وسط ايستاده ، به قدر سى نفر بچه ارمنى خوشگل ، طرف دست راست ، سى نفر طرف دست چپ ، با لباسهاى فرنگى ، طور بسيار خوشگل ، منقّح و تميز دلربا ، با حمايلهاى آبى ، بسيار ، بسيار ، بسيار ، قشنگ . سرهاى باز خوشگل ، به آهنگ خوش ايرانى مىخواندند و تعظيم خوبى مىكردند . به طورى قشنگ و خوب بود كه آدمى نمىتوانست از پهلوى آنها بگذرد برود . بعد بچههاى يهودىها و ارمنى ، باز زياد بودند . و همانطور مىخواندند ، ايرانى بسيار ، خوب مىخواندند و بچههاى يتيم مسلمان ،
--> ( 1 ) . اصل جهة ( 2 ) . منظور اعضا ديوان و ادارات و مستوفيان است .